Kerkwijzer

Elke 4 weken verschijnt Kerkwijzer met informatie over de protestantse gemeenten in Borsele. Hieronder leest u onze bijdrage voor de periode van week 23 t/m week 26, de zondagen 7 t/m 28 juni 2020.

KERKDIENSTEN

I.v.m. besmettingsgevaar zullen ook in juni nog geen diensten gehouden worden. Dus de komende weken zijn we nog met elkaar verbonden via onze wekelijkse nieuwsbrief  ‘In DEO met elkaar verbonden’. 

Zodra er weer diensten in de kerk gehouden worden – waarschijnlijk vanaf 5 juli – zullen we ons moeten houden aan de richtlijnen van 1,5 meter afstand tot elkaar.

Van de kerkenraad:

In deze tijden van aanpassingen en beperkingen, kunnen we niet meer zo spontaan met elkaar omgaan als we wel zouden willen. Wat zo normaal was wordt, omdat het niet meer mag, ineens weer bijzonder. We ontmoeten elkaar met de meeste verbondenheid, maar op gepaste afstand. Zo langzamerhand maken we ons wat minder zorgen, nu we merken dat er minder coronazieken en -overlijdens zijn. Aarzelend komt het sociale leven weer wat op gang. En zo kunnen onze erediensten ook weer ingevuld gaan worden. Maar dat gaat wel gepaard met veel regels en beperkingen en dus ook de discipline om ons daaraan te houden. Onze gemeente heeft natuurlijk vanwege de vele ouderen te maken met een kwetsbare groep en daar willen we uiteraard rekening mee houden. Toch willen we per 1 juli de diensten weer gaan organiseren. We beraden ons er nog over hoe dit precies in te vullen. U zult daarover via de nieuwsbrief en Kerkwijzer geïnformeerd worden. 

We gaan verder en moeten rekening houden met onze kwetsbaarheid, accepteren dat dit soms sociale aanpassingen vergt van een groep om een enkeling te beschermen. In de overtuiging dat juist die enkeling ertoe doet.

Individuele vrijheid en collectief belang

Opeens was er het coronavirus. En zelfs in vrije westerse landen werden veel vrijheden opgeschort. Veel van wat eerder vanzelfsprekend was, mag nu niet meer. Je mag geen handen meer schudden en elkaar geen knuffel geven. Je mag niet op bezoek gaan bij je vader en moeder die in een verpleeghuis woont. Dat alles met de bedoeling zo veel mogelijk te voorkomen dat het virus zich snel verspreidt. In het belang van de gemeenschap wordt de individuele vrijheid ingeperkt.

“Dat gebeurt met instemming van de bevolking, in het vertrouwen dat de maatregelen tijdelijk zullen zijn”, schrijft cultuurfilosoof Evert Jan Ouweneel in de nieuwe Koers. “Maar”, vraagt hij zich af: “hoe tijdelijk is tijdelijk als een pandemie zich wéér kan voordoen en er ook allerlei andere gevaren dreigen? Hebben wij ons naast pandemieën niet evenzeer te wapenen tegen cyberaanvallen, klimaatverandering, nucleaire risico’s, terroristen enzovoort en vereisen deze dreigingen niet evenzeer een collectieve aanpak? Moeten alle vrijheidsbeperkingen wel worden teruggedraaid?” 

Wat moet zwaarder wegen: de individuele vrijheid of het belang van de gemeenschap? Deze vraag komt telkens op, wanneer onze veiligheid of gezondheid bedreigd worden. Als het risico op terroristische aanslagen groot is, wordt ons recht op privacy ter discussie gesteld. De vraag is dan of de autoriteiten niet meer bevoegdheden moeten krijgen om telefoongesprekken af te luisteren. En nu we bedreigd worden door het coronavirus, wordt er een app ontwikkeld, waarmee je kunt zien of je in de buurt bent geweest van iemand met corona. Het wordt steeds weer benadrukt dat het gebruik van die app vrijwillig is. Maar wat als je weigert deze app te gebruiken? Mag je dan straks wel naar je werk? En mag je dan nog wel met het openbaar vervoer reizen? 

Een crisis kan door overheden worden aangegrepen om de rechten van de bevolking in te perken en eigen bevoegdheden uit te breiden. Zo werd de coronacrisis in China tot aanleiding genomen om de overheidscontrole op de burgers nog sterker uit te bouwen. Ik ben niet bang dat dit zo gauw in Nederland zal gebeuren. Maar ook hier moeten we antwoord geven op de vraag hoeveel van onze vrijheid we willen opofferen voor meer veiligheid. 

Cultuurfilosoof Ouweneel “verwacht dat het Westen in zijn denken zal opschuiven richting China. Hoe ver het zal opschuiven, hangt af van de mate waarin wij aan onszelf nog kunnen uitleggen waarom wij de individuele vrijheid (en verantwoordelijkheid) ook alweer belangrijk vonden. Vrijheid betekent immers minder controle, en minder controle betekent dat wij bereid zijn risico’s te lopen omwille van de vrijheid. 

En hoe onzekerder de omstandigheden waarin wij leven, hoe groter ons geloof in de vrijheid zal moeten zijn om haar niet op te offeren aan onze veiligheid.” 

Zijn wij bereid om onze vrijheid (deels) in te leveren voor meer veiligheid? Dat hangt volgens Ouweneel ervan af wat onze vrijheid voor ons betekent. En wat onze vrijheid voor ons betekent, staat mijns inziens niet los van de vraag wat wij onder “vrijheid” verstaan. 

Wat dat betreft, zijn er verschillende opvattingen. Daar zou zonder twijfel veel over gezegd kunnen worden. Maar als predikant ben ik vooral geïnteresseerd in de vraag hoe er in de Bijbel over vrijheid wordt gesproken. 

In het Nieuwe Testament is het vooral de apostel Paulus voor wie vrijheid een belangrijk thema is. Wezenlijk voor Paulus’ ideaal van vrijheid is de levensweg van Jezus. Deze weg wordt bezongen in een oude hymne die Paulus aanhaalt in zijn brief aan de Filippenzen: Jezus “die de gestalte van God had, hield zijn gelijkheid aan God niet vast, maar deed er afstand van. Hij nam de gestalte aan van een slaaf en werd gelijk een mens. En als mens verschenen, heeft hij zich vernederd en werd gehoorzaam tot in de dood – de dood aan het kruis” (Filippenzen 2:6-8)

Jezus, zegt dit lied, was gelijk aan God. Maar Hij koos ervoor om mens te worden, en wel een slaaf. Hij werd gehoorzaam: dat wordt immers van een slaaf verwacht. Dit leven in gehoorzaamheid aan God was echter de vrije keuze van Jezus. Naar het voorbeeld van Jezus betekent vrijheid dus: kiezen voor een leven in dienstbaarheid aan God.

Zijn gehoorzaamheid aan God bracht Jezus aan het kruis. Maar juist door aan het kruis te sterven, heeft Hij ons vrijgekocht van de slavernij van de zonde. De zonde heeft ons volgens Paulus in haar macht. Ze maakt ons onvrij. We doen dan ook niet wat wij zelf willen, maar juist wat wij haten (vgl. Romeinen 7:15). 

De zonde vervreemdt ons dus van onszelf. En ze vervreemdt ons van God, de Bron van ons leven. Daardoor kunnen we niet meer leven zoals God het wil. We kunnen ons niet houden aan zijn leefregels. En daardoor zijn we overgeleverd aan de dood. 

Van deze macht van zonde en dood heeft Jezus ons echter bevrijd. Hij heeft ons bevrijd – niet om vanaf nu te doen wat wij zelf willen. Maar Hij heeft ons de vrijheid gegeven om in een goede relatie te leven met God en met onze medemensen. Vrijheid heeft voor Paulus dus wezenlijk te maken met onze verhouding tot anderen. En dus niet met het doen van wat wij zelf willen. Dat blijkt duidelijk uit wat hij schrijft in zijn brief aan de Galaten: ”Broeders en zusters, u bent geroepen om vrij te zijn. Misbruik die vrijheid niet om uw eigen verlangens te bevredigen, maar dien elkaar in liefde, want de hele wet is vervuld in één uitspraak: ‘Heb uw naaste lief als uzelf.’” (Galaten 5:13-14). 

Als vrijheid betekent: elkaar in liefde te dienen, dan volgt er in mijn ogen uit dat er geen tegenstelling is tussen individuele vrijheid en het belang van de gemeenschap. Deze tegenstelling ontdek ik in de vraag waarmee we ons geconfronteerd zien in deze coronacrisis. Namelijk de vraag: Wat moet zwaarder wegen: de individuele vrijheid of het belang van de gemeenschap? Vanuit Paulus’ ideaal van vrijheid zou het antwoord daarop moeten luiden: Dat ís helemaal geen vraag. Want onze vrijheid bestáát er juist in om de gemeenschap te dienen. 

We zouden er mijns inziens goed aan doen om ons dit voor ogen te blijven houden. Ook wanneer het virus geen directe bedreiging van onze gezondheid meer vormt. Want de coronacrisis heeft wereldwijd een enorme economische schade berokkend, waardoor de kloof tussen arm en rijk nóg groter zal worden. Niet alleen tussen arme en rijke landen, maar ook binnen de Nederlandse maatschappij tussen mensen die werk hebben en hen die hun baan zijn kwijtgeraakt. Ik denk dat veel solidariteit met arme landen en individuen nodig zal zijn om ernstige spanningen en sociale conflicten te voorkomen. Maar voor wie iets proeft van de christelijke vrijheid, zou deze solidariteit vanzelfsprekend moeten zijn.

Met een hartelijke groet aan u allen, Jörg Buller

FINANCIËLE VERANTWOORDING

De jaarrekeningen 2019 van zowel de diaconie als van de kerk zijn gereed en liggen ter inzage bij de kerkrentmeester en de diaconie. Op verzoek kunnen deze worden toegestuurd per e-mail.

Neemt u voor de jaarrekening van de kerk contact op met mw. Will de Regt, hderegt@zeelandnet.nl en voor de jaarrekening van de diaconie met mw. Willeke Verhage, willekevandorp@hotmail.com.

Er zijn in juni geen diensten in onze kerk en er wordt dus niet gecollecteerd. Wilt u toch iets geven, dan kunt u voor de diaconale doelen uw gift overmaken op bankrekening NL21 RABO 0315 2503 56 t.n.v. DIACONIE Protestantse gemeente DEO. En voor de kerk op bankrekening NL37 RABO 0315 2536 57 t.n.v. Protestantse gemeente DEO